More
    Wednesday, April 1, 2020

    “ลาบ” อาหารสะท้อนวัฒนธรรมอีสาน

    -

     

    เนื้อที่สับอย่างละเอียดอ่อนคลุกเคล้ากับเครื่องปรุงอันโอชารส พร้อมยกซดกับผักและสมุนไพรพระเอกในงานบุญสำคัญต่าง ๆ หลายคนคงเดาออกแล้วว่ามันคือลาบนั่นเอง

    “ลาบ” เป็นอาหารหลักที่สื่อถึงวัฒนธรรมของคนอีสานและสืบทอดต่อกันมา ด้วยรสชาติอาหารจัดจ้านเป็นเอกลักษณ์ของคนอีสานที่หลายคนต่างหลงใหล และนิยมรับประทานควบคู่กับส้มตำ นอกจากนั้นยังนิยมนำมาใช้เป็นอาหารในโอกาสพิเศษ หรืองานเลี้ยง งานบุญ เช่น งานบวช งานแต่งงาน เป็นต้น เมนูลาบที่พ้องเสียงกับคำว่าโชคลาภ เป็นคติความเชื่อของคนไทย โดยเฉพาะคนอีสานเชื่อว่าจะนำพามาแต่ความโชคดี ร่ำรวย ด้วยเหตุผลนี้ลาบจึงเป็นเมนูนำโชคของทุกงานบุญต่าง ๆ มีกระบวนการทำตั้งแต่ต้นจนจบที่ไม่ง่าย ต้องอาศัยผู้คนมาช่วยกันทำ ทำให้การทำลาบในงานบุญถือเป็นโอกาสที่ชาวบ้านมาพูดคุยแลกเปลี่ยนความคิดซึ่งกันและกัน

    แม่บอกกับผมว่า เมื่อมีงานบุญชาวบ้านต่างก็ต้องออกมาช่วยกันทำอาหาร ฝ่ายชายบ้างก็หั่นเนื้อบ้างก็สับเนื้อ เพื่อจะนำไปทำอาหารทั้งลาบ ต้ม แกง ผัดต่าง ๆ ซึ่งตรงนี้จะเป็นหน้าที่ของฝ่ายหญิง แต่ในปัจจุบันก็ทำช่วยกันไป ในทุก ๆ ขั้นตอนนั้นกว่าจะออกมาเป็นอาหารต้องใช้แรงงานและความสามัคคีของคนในชุมชนอย่างมาก เพราะตั้งแต่หั่นและสับเนื้อจะต้องใช้กำลังผู้ชายมาทำเพื่อจะให้ได้เนื้อที่ละเอียดแล้วนำมาทำลาบ ส่วนเนื้อที่หั่นเป็นชิ้นก็นำมาประกอบอาหารอื่น ๆ ระหว่างทำอาหารชาวบ้านจะมีเรื่องมาพูดคุยกันอยู่เสมอ

    “เมื่อชาวบ้านมารวมตัวกันในงานบุญส่วนมากมักจะถามไถ่ซึ่งกันและกัน และต้อนรับแขกที่มาในงานช่วยเจ้าภาพ บ้างหาข้าว บ้างเสริมน้ำ ที่สำคัญการที่ชาวบ้านออกมาช่วยงานบ่งบอกถึงความมีน้ำใจของเพื่อนบ้าน” แม่พูดกับผมพร้อมเน้นย้ำถึงความเป็นชุมชนที่ต้องอาศัยอยู่ร่วมกัน

    ขั้นตอนการทำลาบ เมื่อเราเตรียมทุกอย่างเสร็จเรียบร้อยแล้ว จากนั้นชาวบ้านหรือพ่อครัวแม่ครัวก็นำเนื้อที่สับอย่างละเอียด เครื่องในและหนังใส่ลงไปยังกะละมัง คลุกเคล้ากับเครื่องปรุงไม่ว่าจะเป็น น้ำปลา มะนาว และ โรยข้าวคั่ว พริกป่น ใบสะระแหน่ ต้นหอมและหอมแดง ซึ่งความหอมของข้าวคั่ว บวกกับกลิ่นของสมุนไพรที่ใส่ลงไป ปรุงรสด้วยพริกและมะนาว ทำให้ได้รสชาติที่จัดจ้าน รับประทานกับพืชผักพื้นบ้าน เช่น แตงกวา ยอดกระถิน ยอดสะเดา พร้อมรับประทานคู่กับข้าวเหนียวร้อน ๆ ผมบอกได้คำเดียวว่า “แซบอีหลีเด้อ”

    ส่วนเนื้อที่นิยมมาทำลาบเป็นเนื้อหลายชนิด เช่น เนื้อไก่ เนื้อเป็ด เนื้อวัว เนื้อควาย เนื้อปลา เนื้อหมู และเนื้อนก เป็นต้น “ปัจจุบันนี้เด็กสมัยใหม่ไม่นิยมทำกินเอง เพราะเนื่องจากปรุงรสไม่ถูกปากเท่าพ่อครัวแม่ครัวฝีมือดี ที่มีเคล็ดลับสร้างสรรค์เมนูซับซ้อนนี้ให้ลาบออกมาแซบนัว” แม่พูดกับผมด้วยสีหน้ายิ้มแย้มพร้อมกับทำลาบไปด้วย

    ลาบไม่ใช่เพียงอาหารธรรมดาเท่านั้น แต่ยังคงมีประโยชน์และสรรพคุณที่ซุกซ่อนอยู่ในจานมากมาย เช่น มะนาวถือเป็นพืชที่ดีต่อสุขภาพอย่างแท้จริง ช่วยบรรเทาอาการวิงเวียนศีรษะ ช่วยแก้อาเจียน ช่วยบรรเทาอาการไข้ ส่วนพริกมีสารต่อต้านอนุมูลอิสระช่วยชะลอวัย  ช่วยให้อารมณ์ดี ทำให้ร่างกายสร้างสารเอนดอร์ฟิน  (Endorphin) หรือสารแห่งความสุข และเนื้อหมูเป็นเนื้อสัตว์ที่อุดมด้วยโปรตีนและสารอาหารต่าง ๆ รวมทั้งกรดไขมันและคอเลสเตอรอล

    ก่อนจะออกมาเป็นลาบที่รสชาติแสนจะอร่อยของชาวอีสาน ไม่ใช่เพียงมีสูตรเคล็ดลับในการปรุงเท่านั้น แต่ยังคงแฝงไปด้วยการเรียนรู้วิถีชีวิตของชาวอีสานผ่านกระบวนการทำลาบที่ใส่ใจในทุกขั้นตอน และที่สำคัญมีสารอาหารทางโภชนาการครบถ้วน เหมาะกับผู้ที่ใส่ใจด้านสุขภาพอย่างแท้จริง

    เรื่อง บรรพต พิลาพันธ์

    ภาพ นาวา ภิญโญยาง

    กดแชร์ข่าวนี้

    โพสล่าสุด

    เด็กกิจกรรม กับโรคซึมเศร้า

    “ ใครบอกว่าคนกำลังคอยสร้างรอยยิ้มเสียงหัวเราะให้กับคนรอบข้างอยู่เสมอ จะไม่เป็นโรคซึมเศร้า ”เป็นคำกล่าวของ เพื่อน หรือ นางสาวศิริทิพย์ อินทร์อิ่ม นิสิตมหาวิทยาลัยมหาสารคาม ชั้นปีที่ 3 คณะ มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ สาขาภาษาอังกฤษเพื่อการสื่อสารนานาชาติ  

    เหรียญสองด้านกับอาชีพไอดอล

    ไอดอล อาชีพที่เด็กสาวที่ชื่นชอบการร้องการเต้นใฝ่ฝันอยากจะเป็นแต่จะมีสักกี่คนที่รู้ว่าก่อนที่จะเป็นได้นั้นจะต้องเจอะเจอกับอะไรบ้างภาพลักษณ์ที่สวยงามน่ารักสดใสของไอดอลนั้นอาจจะต้องเจอกับอุปสรรคมากมายเพื่อเป็นบททดสอบในการทำความฝันครั้งนี้ก็เป็นได้

    มมส จัดกิจกรรมเสวนาหัวข้อ “เครือข่ายคนรุ่นใหม่กับกิจกรรมเพื่อสังคมและการเสริมสร้างอำนาจให้กับประชาชนในยุคเผด็จการ”

    นิสิตกลุ่มเครือข่ายเสรีมวลชนเพื่อประชาธิปไตย จัดกิจกรรมเสวนาทางวิชาการในหัวข้อเครือข่ายคนรุ่นใหม่กับกิจกรรมเพื่อสังคมและการเสริมสร้างอำนาจให้กับประชาชนในยุคเผด็จการ 

    บัญชี มมส รวมใจต้านโควิด แจกหน้ากากอนามัย ใช้ซ้ำได้

    คณะบัญชีและการจัดการมหาวิทยาลัยมหาสารคาม รวมกลุ่มจิตอาสาเย็บหน้ากากอนามัยแจกนิสิตและประชาชนทั่วไป

    เช้าเมืองน่าน กับบทสนทนาความทรงจำ

    น่าน หนึ่งในจังหวัดที่เป็นสถานที่ท่องเที่ยวแสนสงบทางภาคเหนือของประเทศไทย จังหวัดที่เต็มไปด้วยมนต์เสน์ของความเป็นพื้นเมือง วัด และสถานที่ท่องเที่ยว

    HashTag ที่น่าสนใจ