More
    Friday, December 4, 2020
    Home สารคดี สารคดีอยู่ดีมีแฮง

    สารคดีอยู่ดีมีแฮง

    “ในน้ำมีปลา ในหมู่บ้านคำครตา มีปลาส้มอินทรีย์”

    ชาวบ้านกลุ่มหนึ่งลงแขกกันจับปลาอย่างพร้อมเพรียง ด้วยท่าทางการเหวี่ยงแห่ที่คล่องแคล่ว เพียงไม่นานแหก็เต็มไปด้วยปลาตะเพียบนับสิบตัว ขนาดกำลังดี พร้อมจะแปรรูปเป็นอาหารยอดนิยม “เราเลี้ยงเองได้ แล้วทำไมจะแปรรูปเองไม่ได้” เสียงจากชายคนหนึ่งที่เป็นผู้นำชุมชนบ้านคำครตา อำเภอทรายมูล จังหวัดยโสธร บอกเล่าถึงแหล่งวัตถุดิบของตน ชุมชนแห่งนี้เคยคลุกคลีกับการใช้สารเคมีในการทำเกษตรกรรม แต่ไม่ยอมจำนนให้กับสารเคมีเหล่านั้น ลุกขึ้นยืนหยัดกันได้ด้วยความร่วมมือของคนในชุมชน กลายเป็นเรื่องราวการเดินทางของ ‘ปลาส้มอินทรีย์’ จากแหล่งวัตถุดิบชั้นดีสู่ผู้บริโภคทั่วประเทศ   เริ่มต้นจากพาราควอตเจ้าปัญหา พาราควอต กำลังเป็นกระแสวิพากษ์วิจารณ์กันในช่วงนี้ เมื่อมีการเสนอให้ยกเลิกการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืช “พาราควอต คลอร์ไพริฟอส และจำกัดการใช้ไกลโฟเซต” โดยเครือข่ายเตือนภัยสารเคมีกำจัดศัตรูพืช...

    เกษตรกรรมทางเลือก ทางออกของเกษตรกร

    การทำเกษตรในอดีตที่ผ่านมานั้น ผู้คนที่ทำอาชีพเป็นเกษตรกร ย่อมได้รับการปลูกฝังว่า ถ้าหากปลูกพืชได้ผลผลิตมากจะนำพาเงินทองให้ไหลมาเทมาอย่างล้นหลาม  นั่นหมายความว่า หากต้องการทำไร่ทำนา เกี่ยวกับการเกษตรให้ได้ผลผลิตอย่างมากถึงที่สุดคงหนีไม่พ้นการใช้ปุ๋ยเคมี เช่นเดียวกับวิถีชีวิตเรา ที่มีคนเคยนิยามเอาไว้ ให้ตัวเราเดินไปบนเส้นแบบนี้ และความสำเร็จจะรอเราอยู่ปลายทาง แต่ในขณะเดียวกันหลายคนอาจรู้สึกว่ายิ่งเดินไปบนเส้นทางนี้เท่าไหร่ก็ไม่ถึงปลายทางสักที  และยิ่งทำให้เกิดหนี้สินเพิ่มขึ้นเรื่อยๆและสุขภาพยังเสียอีกด้วย ในปัจจุบันมีแนวคิดเรื่องเกษตรทางเลือกเข้ามา เป็นการทำเกษตรที่ปราศจากการใช้สารเคมี เน้นการใช้ปุ๋ยคอกหรือปุ๋ยหมัก ซึ่งใช้ธรรมชาติควบคุมไปในตัว  โดยเกษตรทางเลือกมีเป้าหมายในการผลิตอาหารเพื่อดำรงชีวิตมากกว่าการผลิตเพื่อส่งขาย หากเริ่มปลูกพืชที่ปราศจากสารเคมีแรกๆอาจจะยังได้ผลผลิตน้อย  แต่ในอนาคตจะได้รับผลตอบแทนคือ สุขภาพดีทั้งทางร่างกายรวมไปถึงสุขภาพจิตก็ดีตามไปด้วย  เกษตรกรสามารถบริโภคอาหารที่ปลอดสารเคมีตกค้างได้อย่างมั่นใจและอาจจะสร้างรายได้เสริมให้กับครอบครัวได้อีกทาง จุดเริ่มต้นของการทำเกษตรทางเลือก ณ บริเวณบ้านที่เต็มไปด้วยพืชผลทางการเกษตรหลากหลายอย่าง ทำให้บริเวณบ้านดูร่มรื่นสบายตาเพราะเต็มไปด้วยสีเขียวของต้นไม้  เป็นการทำเกษตรแบบไม่ใช้สารเคมีของนายสมควร...

    ‘มันแกวบรบือ’ ในลมฝนแห่งความเปลี่ยนแปลง

    แผงขายมันแกวที่ตั้งเรียงรายอยู่สองข้างทางของถนนสายบ้านไผ่-บรบือ เป็นที่คุ้นตาของผู้คนที่สัญจรไปมาบนถนนเส้นนี้ มีแผงขายมันแกวมากกว่า 50 แผง แต่ในช่วงเทศกาลจะมีมากถึง150 แผง จำนวนแผงที่มากขนาดนี้ทำให้อดสงสัยไม่ได้ว่า ทำไมอาชีพขายมันแกวจึงเป็นอาชีพหลักสร้างรายได้ของคนในพื้นที่มาได้อย่างยาวนาน “มันแกวมาเหลือ เกลือใต้ดินมากมี ผ้าไหมดีมากค่า งามสง่าสวนหนองบ่อ ศักดิ์สิทธิ์พ่อปู่จุมคำ รสหวานล้ำแตงโม” คำขวัญของอำเภอบรบือ จังหวัดมหาสารคาม ยืนยันได้อย่างดีว่า อำเภอแห่งนี้มีพืชเศรษฐกิจสำคัญอย่างมันแกวเป็นเอกลักษณ์ประจำถิ่น เห็นได้จากพื้นที่มากกว่า 2,500 ไร่ เป็นแปลงปลูกมันแกว สร้างอาชีพหล่อเลี้ยงผู้คนมานานกว่า 40...

    “หมู่บ้านผาชัน” มหานทีแห่งชีวิตริมโขง

    มีเหตุผลมากมายให้เราออกเดินทาง ออกไปดูความงดงามของธรรมชาติ ออกไปเรียนวิชานอกห้องเรียนที่ตัวเองไม่เคยรู้และไม่เคยสัมผัสมาก่อน หรือออกไปสร้างเสริมประสบการณ์ใหม่ให้ชีวิตเสมือนการได้พูดคุยแลกเปลี่ยนเรียนรู้เรื่องราวของคนที่ต่างวิถี และการมีโอกาสแบ่งปันเรื่องราวที่ทำให้การเดินทางครั้งนี้เต็มไปด้วยมิตรภาพที่มีความหมาย “ผาชัน” หมู่บ้านที่ผู้คนต่างร่ำลือกันว่าชาวบ้านตั้งแต่บรรพบุรุษมีวิถีชีวิตที่ปักหลักอยู่ตามริมแม่น้ำโขง ข้อมูลที่น่าประหลาดใจนี้นำพาให้เราออกเดินทางมาที่อ.โพธิ์ไทร จ.อุบลราชธานี  จุดมุ่งหมายคือการทำความรู้จักผ่านวิถีผู้คนเหล่านั้น แน่นอนว่าเรากลับมาพร้อมกับบันทึกการเดินทางที่มีเรื่องเล่าสนุกๆไม่ต่างจากบันทึกการเดินทางทั่วไป ต่างกันนิดหน่อยตรงที่มันเป็นการเดินทางที่ไม่ได้พูดถึงแต่เรื่องตัวเอง แต่พูดถึงกลุ่มคนที่มีวิถีชีวิต ความเป็นอยู่ วัฒนธรรมที่ตกทอดมาจากรุ่นสู่รุ่นและประเพณีที่ยังคงดำรงไว้ นับเป็นการเดินทางออกไปข้างนอก แต่ให้ความหมายข้างในที่มีเรื่องราวสวยงามซ่อนอยู่ จากถนนใหญ่ รถกระบะนำทางเราเข้าสู่อ้อมกอดของต้นไม้ ท่ามกลางอากาศที่ร้อนจัด ตลอดสองข้างทางก่อนเข้าหมู่บ้านผาชัน เราจะเห็นต้นไม้ที่มีใบไม้ร่วงหล่นสีน้ำตาลเหลืองแซมสลับกับหญ้าแห้ง แสดงให้เห็นถึงฤดูกาลแห้งแล้งที่กำลังมาเยือนของหมู่บ้านแห่งนี้ เสน่ห์บ้านเรือนของผู้คนแถบริมโขงมักจะมีใต้ถุน และมีเอกลักษณ์แบบไทยโบราณ การได้มาเยี่ยมชมหมู่บ้านผาชัน...

    ข้าวโพดเงินล้านบนทางหลวงหมายเลข12

    ไม้ไผ่ที่ถูกเหลาให้เรียวเล็กกระชับจับถนัดมือปลายผูกด้วยถุงพลาสติกคล้ายพู่ ถูกโบกสะบัดบนทางหลวงหมายเลข 12 เพื่อเชื้อเชิญผู้สัญจรผ่านไปมาให้ลิ้มลองรสข้าวโพดพันธุ์ข้าวเหนียวอันขึ้นชื่อของชาวบ้านหนองบัว ต.หนองบัว อ.บ้านฝาง จ.ขอนแก่น เราก็เป็นอีกกลุ่มหนึ่งที่ถูกสะกดด้วยปลายพู่ที่โบกสะบัดขึ้น-ลง “เอาข้าวโพดแบบได๋ดีจ้า” เสียงทักทายด้วยสำเนียงอีสานจากหญิงวัยกลางคนปลุกให้เราตื่นจากภวังค์ ภาพเบื้องหน้าคือรอยยิ้มอย่างเป็นมิตรจากแม่ค้าขายข้าวโพด เราตัดสินใจสั่งข้าวโพดเพื่อลองลิ้มรส แม่ค้าเจ้าของรอยยิ้มจัดแจงเอาข้าวโพดลงถุงอย่างทะมัดทะแมง ระหว่างนั้นเราก็พูดคุยถามไถ่กัน ว่าเหตุใดจึงเป็นของขึ้นชื่อ คุณป้าไม่รอช้ารีบเล่าให้ฟังถึงที่มาของข้าวโพดประจำหมู่บ้านแห่งนี้ การจัดตั้งกลุ่มผู้ปลูกข้าวโพดบ้านหนองบัวเกิดขึ้นในปี พ.ศ.2541 เพื่อจัดระเบียบและดูแลสมาชิกในกลุ่มได้อย่างทั่วถึง ปัจจุบันมีสมาชิกทั้งหมด 76 ครัวเรือนที่ขึ้นทะเบียนอย่างเป็นทางการ ส่วนพื้นที่ปลูกข้าวโพดของสมาชิกในกลุ่มคิดเป็นจำนวน 385 ไร่ แต่จำนวนการปลูกข้าวโพดจริง...

    ข่าวน่าสนใจอื่นๆ

    “ขนมปัง” ช่วงเวลาแห่งความสุข

    ขนมปังคืออาหารเช้า อาหารว่าง และอาหารประทังชีวิตเวลาท้องร้องกลางดึก เราสนิทกับขนมปังโดยไม่รู้ตัว แต่ไม่ใช่แค่เราที่คิดเช่นนั้น ขนมปังอาจเป็นอาหารชนิดเดียวบนโลกที่แทรกตัวเข้าไปเป็นส่วนหนึ่งบนโต๊ะอาหารของคนทุกชาติทุกภาษาได้อย่างกลมกลืน เราย่ำฝีเท้ามาหยุดยืนอยู่ตรงหน้าอาคารสูงสองชั้น ณ ร้านผลิตขนมปัง มองผ่านกระจกทะลุเข้าไปข้างในร้าน จะเห็นขนมปังหลากหลายรูปแบบ เรายืนชั่งใจอยู่นานก่อนจะตัดสินใจเดินเข้าไป สองขาก้าวเข้ามา รู้สึกได้ถึงกลิ่นหอมอบอวลของขนมปังคละคลุ้งไปกับกลิ่นเนยอ่อน ๆ ภายในร้าน ชวนให้นึกถึงเรื่องราวในตอนเด็กที่แม่มักปิ้งขนมปังทาเนยให้กินก่อนไปโรงเรียน และแม่จะบอกเสมอว่า “ถ้าไม่ได้กินข้าว ก็กินขนมปังรองท้องก็ยังดี” จึงทำให้กลายเป็นเด็กติดขนมปังมาตั้งแต่เด็ก ๆ นอกจากจะได้พลังงานและความอร่อยแล้ว ต้องมีเหตุผลอะไรสักอย่างที่ทำให้ขนมปังเป็นสิ่งที่พิเศษ มีหลายสิ่งบนโลกใบนี้ที่เราคุ้นเคย แต่กลับไม่เคยรู้จักชีวิตของคนที่สร้างมันขึ้นมา “การทำขนมปังเป็นสิ่งที่ละเอียดอ่อนและท้าทาย...

     คุณคิดเห็นอย่างไรกับการเหยียดการศึกษา?

           ผู้คนส่วนใหญ่มักให้ความสำคัญในการเลือกสถานศึกษาเป็นอย่างมาก เพราะคิดว่าหากเรียนสถาบันที่มีชื่อเสียง ค่าเทอมแพงๆ ก็คงเรียนเก่งและมีคุณภาพทางการศึกษาไปโดยปริยาย แต่หารู้ไม่ว่าคนที่เรียนในสถานศึกษาที่ธรรมดาไม่ได้มีชื่อเสียงโด่งดัง บุคคลเหล่านั้นอาจมีความจำเป็นหรือความต้องการบางอย่าง แต่ในขณะเดียวกันเราก็ไม่ควรดูถูกเพียงเพราะพวกเขาไม่ได้เรียนในสถานศึกษาที่พวกคุณให้ความสำคัญก็ได้        อีกหนึ่งสิ่งที่คนส่วนใหญ่มักจะเหยียดกันเป็นประจำโดยที่คนเหล่านั้นไม่รู้ตัว คือการเหยียดในเรื่องของผลการศึกษาหรือเกรดเฉลี่ยไม่ว่าจะในระดับประถม มัธยม ปริญญาตรี หรือ แม้แต่การสมัครงานผู้คนส่วนใหญ่ต่างให้ความสำคัญกับกระดาษแผ่นเดียวที่มีตัวเลขที่วัดค่าของความรู้ของแต่ละบุคคลเอาไว้ซึ่งจริงๆแล้วมันกลับวัดความรู้ความสามารถในการทำงานจริงๆ ไม่ได้เลยด้วยซ้ำ แต่สิ่งที่มันให้มากกว่าใบกระดาษหนึ่งแผ่นนั้นคือประสบการณ์ในการเรียนรู้ การรู้จักพัฒนาตัวเองอยู่เสมอและการเอาตัวเองให้รอดกับการใช้ชีวิตในยุคสังคมปัจจุบัน        จากกรณี...

    ย้ำคิดย้ำทำ โรคทางจิต ภัยใกล้ตัวที่ไม่เคยรู้

      โรคย้ำคิดย้ำทำ พฤติกรรมทำอะไรซ้ำแล้วซ้ำเล่า หรือคิดในเรื่องเดิม ๆ วนไปวนมา เป็นโรคทางจิตที่ผู้ป่วยยังสามารถควบคุมอารมณ์และจิตใจตนเองได้อยู่ โดยได้เกิดขึ้นกับ นางสาวชนัตพรถ์ พอกพูน นักศึกษามหาวิทยาลัยแห่งหนึ่ง และจิตแพทย์เผยว่าสามารถเกิดขึ้นกับทุกคนที่มีความเครียดสูง ทั้งนี้อัตราการเกิดโรคย้ำคิดย้ำทำในประชากรทั่วไปมีอยู่ประมาณร้อยละ 2-3 และตามสถิติพบว่าจะเริ่มมีอาการโดยเฉลี่ยที่อายุประมาณ 20 ปี อีกทั้งยังมีความเสี่ยงเท่ากันทั้งเพศชายและเพศหญิง อ้างอิง : นอกจากนี้ยังพบร่วมกับโรคจิตเวชอื่น ๆ ได้ เช่น โรคซึมเศร้า มีความเสี่ยงเป็นโรคย้ำคิดย้ำทำสูงถึงร้อยละ 60-90...