More
    Friday, January 8, 2021
    Home สารคดี สารคดีอยู่ดีมีแฮง

    สารคดีอยู่ดีมีแฮง

    “ในน้ำมีปลา ในหมู่บ้านคำครตา มีปลาส้มอินทรีย์”

    ชาวบ้านกลุ่มหนึ่งลงแขกกันจับปลาอย่างพร้อมเพรียง ด้วยท่าทางการเหวี่ยงแห่ที่คล่องแคล่ว เพียงไม่นานแหก็เต็มไปด้วยปลาตะเพียบนับสิบตัว ขนาดกำลังดี พร้อมจะแปรรูปเป็นอาหารยอดนิยม “เราเลี้ยงเองได้ แล้วทำไมจะแปรรูปเองไม่ได้” เสียงจากชายคนหนึ่งที่เป็นผู้นำชุมชนบ้านคำครตา อำเภอทรายมูล จังหวัดยโสธร บอกเล่าถึงแหล่งวัตถุดิบของตน ชุมชนแห่งนี้เคยคลุกคลีกับการใช้สารเคมีในการทำเกษตรกรรม แต่ไม่ยอมจำนนให้กับสารเคมีเหล่านั้น ลุกขึ้นยืนหยัดกันได้ด้วยความร่วมมือของคนในชุมชน กลายเป็นเรื่องราวการเดินทางของ ‘ปลาส้มอินทรีย์’ จากแหล่งวัตถุดิบชั้นดีสู่ผู้บริโภคทั่วประเทศ   เริ่มต้นจากพาราควอตเจ้าปัญหา พาราควอต กำลังเป็นกระแสวิพากษ์วิจารณ์กันในช่วงนี้ เมื่อมีการเสนอให้ยกเลิกการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืช “พาราควอต คลอร์ไพริฟอส และจำกัดการใช้ไกลโฟเซต” โดยเครือข่ายเตือนภัยสารเคมีกำจัดศัตรูพืช...

    เกษตรกรรมทางเลือก ทางออกของเกษตรกร

    การทำเกษตรในอดีตที่ผ่านมานั้น ผู้คนที่ทำอาชีพเป็นเกษตรกร ย่อมได้รับการปลูกฝังว่า ถ้าหากปลูกพืชได้ผลผลิตมากจะนำพาเงินทองให้ไหลมาเทมาอย่างล้นหลาม  นั่นหมายความว่า หากต้องการทำไร่ทำนา เกี่ยวกับการเกษตรให้ได้ผลผลิตอย่างมากถึงที่สุดคงหนีไม่พ้นการใช้ปุ๋ยเคมี เช่นเดียวกับวิถีชีวิตเรา ที่มีคนเคยนิยามเอาไว้ ให้ตัวเราเดินไปบนเส้นแบบนี้ และความสำเร็จจะรอเราอยู่ปลายทาง แต่ในขณะเดียวกันหลายคนอาจรู้สึกว่ายิ่งเดินไปบนเส้นทางนี้เท่าไหร่ก็ไม่ถึงปลายทางสักที  และยิ่งทำให้เกิดหนี้สินเพิ่มขึ้นเรื่อยๆและสุขภาพยังเสียอีกด้วย ในปัจจุบันมีแนวคิดเรื่องเกษตรทางเลือกเข้ามา เป็นการทำเกษตรที่ปราศจากการใช้สารเคมี เน้นการใช้ปุ๋ยคอกหรือปุ๋ยหมัก ซึ่งใช้ธรรมชาติควบคุมไปในตัว  โดยเกษตรทางเลือกมีเป้าหมายในการผลิตอาหารเพื่อดำรงชีวิตมากกว่าการผลิตเพื่อส่งขาย หากเริ่มปลูกพืชที่ปราศจากสารเคมีแรกๆอาจจะยังได้ผลผลิตน้อย  แต่ในอนาคตจะได้รับผลตอบแทนคือ สุขภาพดีทั้งทางร่างกายรวมไปถึงสุขภาพจิตก็ดีตามไปด้วย  เกษตรกรสามารถบริโภคอาหารที่ปลอดสารเคมีตกค้างได้อย่างมั่นใจและอาจจะสร้างรายได้เสริมให้กับครอบครัวได้อีกทาง จุดเริ่มต้นของการทำเกษตรทางเลือก ณ บริเวณบ้านที่เต็มไปด้วยพืชผลทางการเกษตรหลากหลายอย่าง ทำให้บริเวณบ้านดูร่มรื่นสบายตาเพราะเต็มไปด้วยสีเขียวของต้นไม้  เป็นการทำเกษตรแบบไม่ใช้สารเคมีของนายสมควร...

    ‘มันแกวบรบือ’ ในลมฝนแห่งความเปลี่ยนแปลง

    แผงขายมันแกวที่ตั้งเรียงรายอยู่สองข้างทางของถนนสายบ้านไผ่-บรบือ เป็นที่คุ้นตาของผู้คนที่สัญจรไปมาบนถนนเส้นนี้ มีแผงขายมันแกวมากกว่า 50 แผง แต่ในช่วงเทศกาลจะมีมากถึง150 แผง จำนวนแผงที่มากขนาดนี้ทำให้อดสงสัยไม่ได้ว่า ทำไมอาชีพขายมันแกวจึงเป็นอาชีพหลักสร้างรายได้ของคนในพื้นที่มาได้อย่างยาวนาน “มันแกวมาเหลือ เกลือใต้ดินมากมี ผ้าไหมดีมากค่า งามสง่าสวนหนองบ่อ ศักดิ์สิทธิ์พ่อปู่จุมคำ รสหวานล้ำแตงโม” คำขวัญของอำเภอบรบือ จังหวัดมหาสารคาม ยืนยันได้อย่างดีว่า อำเภอแห่งนี้มีพืชเศรษฐกิจสำคัญอย่างมันแกวเป็นเอกลักษณ์ประจำถิ่น เห็นได้จากพื้นที่มากกว่า 2,500 ไร่ เป็นแปลงปลูกมันแกว สร้างอาชีพหล่อเลี้ยงผู้คนมานานกว่า 40...

    “หมู่บ้านผาชัน” มหานทีแห่งชีวิตริมโขง

    มีเหตุผลมากมายให้เราออกเดินทาง ออกไปดูความงดงามของธรรมชาติ ออกไปเรียนวิชานอกห้องเรียนที่ตัวเองไม่เคยรู้และไม่เคยสัมผัสมาก่อน หรือออกไปสร้างเสริมประสบการณ์ใหม่ให้ชีวิตเสมือนการได้พูดคุยแลกเปลี่ยนเรียนรู้เรื่องราวของคนที่ต่างวิถี และการมีโอกาสแบ่งปันเรื่องราวที่ทำให้การเดินทางครั้งนี้เต็มไปด้วยมิตรภาพที่มีความหมาย “ผาชัน” หมู่บ้านที่ผู้คนต่างร่ำลือกันว่าชาวบ้านตั้งแต่บรรพบุรุษมีวิถีชีวิตที่ปักหลักอยู่ตามริมแม่น้ำโขง ข้อมูลที่น่าประหลาดใจนี้นำพาให้เราออกเดินทางมาที่อ.โพธิ์ไทร จ.อุบลราชธานี  จุดมุ่งหมายคือการทำความรู้จักผ่านวิถีผู้คนเหล่านั้น แน่นอนว่าเรากลับมาพร้อมกับบันทึกการเดินทางที่มีเรื่องเล่าสนุกๆไม่ต่างจากบันทึกการเดินทางทั่วไป ต่างกันนิดหน่อยตรงที่มันเป็นการเดินทางที่ไม่ได้พูดถึงแต่เรื่องตัวเอง แต่พูดถึงกลุ่มคนที่มีวิถีชีวิต ความเป็นอยู่ วัฒนธรรมที่ตกทอดมาจากรุ่นสู่รุ่นและประเพณีที่ยังคงดำรงไว้ นับเป็นการเดินทางออกไปข้างนอก แต่ให้ความหมายข้างในที่มีเรื่องราวสวยงามซ่อนอยู่ จากถนนใหญ่ รถกระบะนำทางเราเข้าสู่อ้อมกอดของต้นไม้ ท่ามกลางอากาศที่ร้อนจัด ตลอดสองข้างทางก่อนเข้าหมู่บ้านผาชัน เราจะเห็นต้นไม้ที่มีใบไม้ร่วงหล่นสีน้ำตาลเหลืองแซมสลับกับหญ้าแห้ง แสดงให้เห็นถึงฤดูกาลแห้งแล้งที่กำลังมาเยือนของหมู่บ้านแห่งนี้ เสน่ห์บ้านเรือนของผู้คนแถบริมโขงมักจะมีใต้ถุน และมีเอกลักษณ์แบบไทยโบราณ การได้มาเยี่ยมชมหมู่บ้านผาชัน...

    ข้าวโพดเงินล้านบนทางหลวงหมายเลข12

    ไม้ไผ่ที่ถูกเหลาให้เรียวเล็กกระชับจับถนัดมือปลายผูกด้วยถุงพลาสติกคล้ายพู่ ถูกโบกสะบัดบนทางหลวงหมายเลข 12 เพื่อเชื้อเชิญผู้สัญจรผ่านไปมาให้ลิ้มลองรสข้าวโพดพันธุ์ข้าวเหนียวอันขึ้นชื่อของชาวบ้านหนองบัว ต.หนองบัว อ.บ้านฝาง จ.ขอนแก่น เราก็เป็นอีกกลุ่มหนึ่งที่ถูกสะกดด้วยปลายพู่ที่โบกสะบัดขึ้น-ลง “เอาข้าวโพดแบบได๋ดีจ้า” เสียงทักทายด้วยสำเนียงอีสานจากหญิงวัยกลางคนปลุกให้เราตื่นจากภวังค์ ภาพเบื้องหน้าคือรอยยิ้มอย่างเป็นมิตรจากแม่ค้าขายข้าวโพด เราตัดสินใจสั่งข้าวโพดเพื่อลองลิ้มรส แม่ค้าเจ้าของรอยยิ้มจัดแจงเอาข้าวโพดลงถุงอย่างทะมัดทะแมง ระหว่างนั้นเราก็พูดคุยถามไถ่กัน ว่าเหตุใดจึงเป็นของขึ้นชื่อ คุณป้าไม่รอช้ารีบเล่าให้ฟังถึงที่มาของข้าวโพดประจำหมู่บ้านแห่งนี้ การจัดตั้งกลุ่มผู้ปลูกข้าวโพดบ้านหนองบัวเกิดขึ้นในปี พ.ศ.2541 เพื่อจัดระเบียบและดูแลสมาชิกในกลุ่มได้อย่างทั่วถึง ปัจจุบันมีสมาชิกทั้งหมด 76 ครัวเรือนที่ขึ้นทะเบียนอย่างเป็นทางการ ส่วนพื้นที่ปลูกข้าวโพดของสมาชิกในกลุ่มคิดเป็นจำนวน 385 ไร่ แต่จำนวนการปลูกข้าวโพดจริง...

    ข่าวน่าสนใจอื่นๆ

    บ้านสวนซุมแซง รับบริจาคพันธุ์พืชช่วยพี่น้องเกษตรกรชาวอุบลฯ

    ศูนย์เรียนรู้การเกษตรชุมชนบ้านสวนซุมแซง จ.มหาสารคาม รับบริจาคเมล็ดพันธุ์พืชอินทรีย์เพื่อช่วยเหลือเกษตรกรที่ประสบอุทกภัยใน จ.อุบลราชธานี ได้มีเมล็ดพันธุ์ในการเพาะปลูกและทดแทนเมล็ดพันธุ์ที่สูญเสียไปกับน้ำท่วม โดยได้รับความร่วมมือจากเครือข่ายเกษตรอินทรีย์ทั่วประเทศและนิสิตจิตอาสาที่ช่วยคัดแยกเมล็ดพันธุ์จากมหาวิทยาลัยมหาสารคาม   วันอังคารที่ 2 ตุลาคม 2562 ศูนย์เรียนรู้การเกษตรชุมชนบ้านสวนซุมแซง อ.กันทรวิชัย จ.มหาสารคาม จัดกิจกรรมเปิดรับบริจาคเมล็ดพันธุ์พืชอินทรีย์เพื่อช่วยเหลือพี่น้องที่ประสบอุทกภัยใน จ.อุบลราชธานี โดย นางมาลี สุปันดี เจ้าหน้าที่เกษตรกรรมทางเลือกภาคอีสานและผู้จัดการศูนย์เรียนรู้การเกษตรชุมชนบ้านสวนซุมแซง เผยว่า “กิจกรรมในครั้งนี้เกิดขึ้นจากคนที่มีเจตนารมณ์ร่วมกันในการที่จะช่วยเหลือผู้ประสบภัยน้ำท่วม โดยเฉพาะพี่น้องที่ทำเกษตรอินทรีย์และเกษตรยั่งยืน ซึ่งทางบ้านสวนซุมแซงได้มองเห็นปัญหาและอยากที่จะแบ่งปันสิ่งที่ตัวเองมีให้กับเพื่อนเกษตรกร ซึ่งปีนี้ก็ไม่ใช่ปีแรกที่จัดกิจกรรมนี้ขึ้น แต่เมื่อมีภัยพิบัติหรือสถานการณ์ที่ไหน...

    กยศ. อนุมัติช้า นิสิตพึ่งเงินนอกระบบ

    นิสิตโอดกยศ. อนุมัติวงเงินล่าช้า กระทบผู้ปกครองกู้ยืมเงินนอกระบบจ่ายค่าเทอมก่อน ด้าน ผอ. กองกิจการนิสิต มมส ชี้ เหตุอนุมัติวงเงินล่าช้า ต้องผ่านการตรวจสอบเอกสารบุคคลให้ถูกต้อง ด้านเจ้าหน้าที่กยศ.คณะฯ  แจง กระบวนการตรวจสอบหลายขั้นตอน ส่งผลอนุมัติล่าช้า นายสุนทร เดชชัย ผู้อำนวยการกองกิจการนิสิต มหาวิทยาลัยมหาสารคาม (มมส) กล่าวว่า ในการดำเนินงานเรื่องกองทุนกู้ยืมเงินเพื่อการศึกษา (กยศ.)นั้น กองกิจการนิสิต ได้ร่วมมือทั้ง 20...

    ผู้ประกอบการรายย่อยทั่วสารคามอ่วม เจอพิษเศรษฐกิจ “เงียบผิดปกติ”

    หลังจากปิดภาคการศึกษาผ่านไปกว่าสองเดือน พบผู้ประกอบการรายย่อยจำนวนมาก บ่นอุบว่าลูกค้าน้อยลงผิดปกติ คนขายถามหาคนซื้อ พร้อมตั้งข้อสังเกตว่านิสิตลดลงหรือไม่ จากการสำรวจของผู้สื่อข่าวพบว่าผู้ประกอบการรายย่อย โดยเฉพาะร้านอาหารต่างๆ ทั้งรายเดิมและรายใหม่ที่อยู่ในเขตมหาวิทยาลัยมหาสารคาม (เขตขามเรียง) ต่างบ่นเป็นเสียงเดียวกันว่า สองสามเดือนที่ผ่านมาบรรยากาศการค้าขายเงียบผิดปกติ การจราจรบนท้องถนนบางตา ไม่มีลูกค้ามาใช้บริการอย่างเคย ทั้งที่มหาวิทยาลัยมหาสารคามยังมีการเรียนการสอนในภาคการศึกษา 3/2559 อยู่ตามปกติ และปีที่ผ่านมาก็ยังคงรับนิสิตตามเกณฑ์เดิมทั้งระบบปกติและระบบพิเศษ ส่งผลให้ผู้ประกอบการร้านอาหารตามสั่งส่วนใหญ่ปิดบริการในวันเสาร์อาทิตย์ เนื่องจากไม่มีลูกค้า และตั้งข้อสังเกตว่ามหาวิทยาลัยมหาสารคามมีนิสิตน้อยลงหรือไม่ เพราะลูกค้าที่เป็นนิสิตลดลงอย่างมาก น้อยกว่าช่วงที่ปิดภาคการศึกษาแบบอาเซียน 6 เดือนด้วยซ้ำ ขณะที่บางร้านพ่อค้าแม่ค้าต้องนั่งรอลูกค้าจนถึงเที่ยงจึงจะมีลูกค้าเข้ามาใช้บริการสักคน หรือร้านขายน้ำเต้าหู้รถเข็นก็ยังขายหมดช้าลง...