More
    Tuesday, August 11, 2020

    ผ้าไหมมัดหมี่ของดีชาวอีสานสู่การสร้างอาชีพเสริม

    -

    วัฒนธรรมการทอผ้าผูกพันกับชาวอีสานมาอย่างยาวนานการทอผ้าถือเป็นชีวิตของหญิงชาวอีสานที่ทอไว้ใช้ในครัวเรือนมาแต่อดีต โดยถือว่าเป็นงานจำเป็นของผู้หญิงอีสานที่ต้องเรียนรู้และปฏิบัติให้ชำนาญเพื่อนำไปใช้เป็นเครื่องนุ่งห่มในชีวิตประจำวันและใช้ในพิธีการทางศาสนา

    วัฒนธรรมการทอผ้าของชาวอีสานได้รับอิทธิพลมาจากการอพยพเคลื่อนย้ายของกลุ่มคนจากหลายพื้นที่เข้ามาอาศัยอยู่ในภูมิภาคอีสานปัจจุบัน แต่ละกลุ่มชนจะมีลักษณะและลวดลาย กรรมวิธีการทอผ้าที่เป็นเอกลักษณ์ของตนเอง ปัจจุบันผ้าทอกลายเป็นหัตถกรรมที่มีชื่อเสียงของอีสานที่ผลิตเพื่อการค้าเป็นอาชีพเสริมจากการทำนา ถึงแม้รูปแบบผ้าจะถูกปรับเปลี่ยนให้สอดคล้องกับการใช้งานและตลาดผู้บริโภคในปัจจุบันแต่ก็ยังมีรากเหง้ามาจากภูมิปัญญาของบรรพบุรุษที่ก่อให้เกิดความแตกต่างกันของรูปแบบและวิธีการผลิตผ้าในแต่ละท้องถิ่น

    หนึ่งในชุมชนที่มีการทอผ้าไหมคือ อำเภอชนบท จังหวัดขอนแก่น ชาวชนบทมีการประกอบอาชีพเกษตรกรรมเป็นหลักทุกครัวเรือนจะมีที่ดินทำนา ทำไร่ ทำสวน เลี้ยงสัตว์ นอกจากอาชีพทำนาแล้ว ก็มีการปลูกหม่อนเลี้ยงไหม ปลูกฝ้ายเพื่อนำเส้นไหมและฝ้ายมาทอเป็นผืนผ้า ในอดีตที่ผ่านมาการทอผ้าถือเป็นหน้าที่สำคัญของผู้หญิงชาวอีสานเพราะจะต้องทอผ้าเพื่อใช้เป็นเครื่องนุ่งห่มในชีวิตประจำวันผู้หญิงอีสานต้องเรียนรู้และฝึกหัดการทอผ้ามาตั้งแต่เด็กจนกลายเป็นส่วนหนึ่งของวิถีชีวิต

    จากการได้พูดคุยกับ คุณแม่ละมุด พันธ์ชู อายุ 43 ปี เป็นอีกหนึ่งบุคคลในท้องถิ่นของอำเภอชนบท จังหวัดขอนแก่น ที่ได้เลือกทำอาชีพเสริมในการทอผ้าไหมมัดหมี่ คุณแม่ละมุดเล่าให้ฟังว่า ที่เรียกกันว่าไหมมัดหมี่นั้น มาจากกระบวนการทำ คำว่า “หมี่” เป็นภาษาอีสาน แปลว่า “ลาย”  ผ้าไหมมัดหมี่ทำลวดลายด้วยการนำเชือกไปมัด แล้วก็นำไปย้อมสีตามต้องการ ก่อนจะนำมาทอเป็นลายต่าง ๆ ตามต้องการ

     
    ที่อำเภอชนบท จังหวัดขอนแก่น มีสินค้าขึ้นชื่อคือ ผ้าไหมมัดหมี่  โดยจะมีอาคารที่จัดแสดงผ้าไหมมัดหมี่ลายต่าง ๆ ไว้ให้ชม และ ร้านขายสินค้าจากผ้าไหม ไม่ว่าจะเป็น เสื้อผ้า เนคไท และสิ้นค้าพื้นเมืองอื่น ๆ  ที่นี่มีชื่อเรียกว่าศาลาไหมไทย หรือ อาคารเฉลิมพระเกียรติ 60 พรรษา มหาราชินี  ตั้งอยู่ในบริเวณวิทยลัยการอาชีพขอนแก่นค่ะ  ซึ่งที่แห่งนี้เค้าสร้างขึ้นมาเพื่อเป็นศูนย์สืบสานพระราชปณิธานงานศิลปชีพด้านผ้าไหมและผลิตภัณฑ์ไหมของอีสาน หากใครต้องการมาดูงานที่นี่เป็นหมู่คณะละก็ สามารถติดต่อไปก่อนล่วงหน้า เพื่อที่เค้าจะสาธิตการสาวไหม และการทอผ้าให้ดูด้วย ใครสนใจอยากลองทอบ้างก็มีเจ้าหน้าที่คอยสอนให้  และหากอยากได้ของฝากติดไม้ติดมือด้วยฝีมือตัวเองละก็เค้ามีอุปกรณ์สำหรับทำปกสมุดจากผ้าไหมให้ลองทำกันด้วย

    ผ้าทอด้วยมือที่มีชื่อเสียงที่สุดของอำเภอชนบท คือ “ผ้าไหมมัดหมี่” โดยมีขั้นตอนเริ่มจากการคัดเลือกเส้นไหม การออกแบบลายหมี่ การให้สี การทอเป็นผืนผ้า ซึ่งเป็นงานที่ละเอียดอ่อน ผ้าไหมชนบทมีจุดเด่นคือ มีความสวยงาม ลวดลายละเอียดแตกต่างจากที่อื่น  เอกลักษณ์ของผ้าไหมชนบท คือ “ลาย” และ “เทคนิคการทอผ้า” ลวดลายเก่าแก่ที่สืบทอดกันมาและถือว่าเป็นลายต้นแบบและเป็นลายเก่าแก่ของผ้าเมืองขอนแก่น คือ ลายหมี่กง ลายขันหมากเบ็ง และลายขอพระเทพหรือลายเชิงเทียน

    ลวดลายผ้าไหมมัดหมี่ชนบทลวดลายดั้งเดิม เป็นลวดลายที่สืบทอดมาจากบรรพบุรุษ ใช้วิธีการมัดหมี่และทอแบบดั้งเดิม อาจเปลี่ยนแปลงสีสันได้ตามความต้องการ กรรมวิธีการทอผ้าไหมมัดหมี่ชนบท เป็นการทอผ้ามัดหมี่เส้นพุ่ง คือมีการมัดลวดลายและย้อมสีเฉพาะเส้นพุ่ง ส่วนเส้นยืนใช้เส้นไหมย้อมสีตามที่ต้องการแต่ไม่มีการมัดทำลวดลาย ซึ่งเป็นกระบวนการในการทอผ้ามัดหมี่ส่วนใหญ่ของประเทศไทย

    ทั้งนี้ทั้งนั้น การทอผ้าไหมก็เพื่อนำไปใช้ในครอบครัว จึงเป็นสิ่งสำคัญที่ผู้หญิงอีสานจะต้องเรียนรู้และฝึกหัด โดยได้ถ่ายทอดความรู้และเทคนิควิธีการทอผ้าให้ลูกหลาน สืบทอดกันมาไม่ขาดสาย ผ้าไหมที่ทอได้ นิยมสวมใส่ไปทำบุญที่วัด หรือในงานพิธีและงานมงคลต่าง ๆ รวมทั้งเก็บไว้เป็นมรดกให้ลูกหลาน อีกทั้งยังสามารถสร้างรายได้เสริมให้กับครอบครัวและคนในท้องถิ่น จนกลายมาเป็นของดีประจำอำเภอชนบทอีกด้วย

    กดแชร์ข่าวนี้

    โพสล่าสุด

    แนวร่วมนิสิต มมส.เพื่อประชาธิปไตยแสดงจุดยืนต่อต้านเผด็จการ “อีสานสิบ่ทน” บริเวณลานแปดเหลี่ยม มหาวิทยาลัยมหาสารคาม

    นิสิตมหาวิทยาลัยมหาสารคามร่วมชุมนุม “อีสานสิบ่ทน” เพื่อเป็นการแสดงออกถึงจุดยืนทางการเมืองยื่นข้อเรียกร้องต่อรัฐบาลให้ยุบสภาและจัดการเลือกตั้งใหม่ภายใต้รัฐธรรมนูญฉบับ 2540 ในกิจกรรมครั้งนี้มีการเข้าร่วมของทั้งนิสิต นักศึกษาและนักเรียนที่มีอุมดมการณ์ทางการเมืองร่วมกัน โดยการจัดกิจกรรมเป็ฯไปอย่างสงบภายใต้การรักษาความปลอดภัยจากทางเจ้าหน้าที่ตำรวจ

    มมส จัดกิจกรรมบายศรีสู่ขวัญ น้องใหม่ภุมริน 12 แบบ New Normal

    มหาวิทยาลัยมหาสารคาม จัดกิจกรรมบายศรีสู่ขวัญน้องใหม่ รุ่นภุมริน 12 โดยมีองค์การนิสิต ร่วมกับกองกิจการนิสิต มหาวิทยาลัยมหาสารคาม ภายใต้แนวคิด "โฮมขวัญน้องจ่องสายแนน ผูกเอาแขน ว่ามาเย้อขวัญเอย" ในวันจันทร์ที่ 13 กรกฎาคม 2563 ณ ลานอัฐศิลป์ (แปดเหลี่ยม) มหาวิทยาลัยมหาสารคาม โดยมี รองศาสตราจารย์ ดร.ประยุกต์ ศรีวิไล อธิการบดี มหาวิทยาลัยมหาสารคาม เป็นประธาน มีนายธงฉาน บุดดา นายกองค์การนิสิต มหาวิทยาลัยมหาสารคาม กล่าวรายงาน กิจกรรมในครั้งนี้มีมาตรการในการป้องกันและเฝ้าระวังการแพร่ระบาดของเชื้อไวรัส Covid-19 แบบ New Normal

    นิสิตแจงตลาดน้อยไม่สะอาดตามมาตรฐานวอนม.ปรับปรุงให้เหมาะสม

    มีนิสิตมากมายออกมาโพสต์ทักท้วงตามสังคมออนไลน์ ในกลุ่มมหาวิทยาลัยมากมายพร้อมแนบรูปภาพประกอบเกี่ยวกับความสะอาดและความระมัดระวังของพ่อค้าแม่ค้า วอนให้มีหน่วยงานลงมาตรวจสอบร้านอาหารแต่ละร้าน เนื่องจากอาหารที่ได้ตามสั่งนั้นมีการปนเปื้อนของสิ่งแปลกปลอมอยู่หลายครั้งด้วยกัน

    ผ้าไหมมัดหมี่ของดีชาวอีสานสู่การสร้างอาชีพเสริม

    หากพูดถึงผ้าไหม ผ้าไหมมัดหมี่ เป็นหนึ่งในผ้าทอที่รู้จักกันอย่างแพร่หลาย เนื่องจากเป็นผ้าที่มีกรรมวิธีในการทอที่ค่อนข้างยากและรวดลายที่มีเอกลักษณ์ของแต่ละท้องถิ่น การทอผ้าไหมมัดหมี่ที่สืบทอดต่อกันมารุ่นสู่รุ่น นอกจากจะทอสำหรับใช้ในโอกาสต่าง ๆ ยังสามารถสร้างอาชีพเสริมให้กับครัวเรือนและชุมชนได้อีกด้วย

    อันตรายจากอาหารสุก ๆ ดิบ ๆ

    ในช่วงถดูร้อนของประเทศไทย การรับประทานอาหารเป็นอีกหนึ่งเรื่องที่เราควรให้ความสำคัญ หากเรารับประทานอาหารที่ปรุงไม่สุกก็อาจจะก่อให้เกิดอันตรายต่างๆกับร่างกายได้

    HashTag ที่น่าสนใจ