ข่าวที่น่าสนใจ

จากยายสู่หลาน อาหารอีสานที่เรียกว่า “ส้มปลาน้อย”

 

ยามเช้าอันแสนอบอุ่นแสงแดดสาดส่องผ่านม่านเข้ามา เจ้านกตัวน้อยตัวนิดต่างส่งเสียงประสานกันอย่างไพเราะ ครู่หนึ่งสายลมพัดผ่านพากลิ่นหอมหวนของอาหารลอยมาชวนให้หิวยิ่งนัก เสียงเรียกจากชั้นล่างเป็นตัวเร่งชั้นดีที่ทำให้ฉันต้องรีบลุกจากเตียงขึ้นมาล้างหน้าแปรงฟัน เพื่อลงไปรับประทานอาหารเช้า

ตั้งแต่จำความได้ ชีวิตของฉันทุก ๆ มื้อบนโต๊ะอาหารมักจะจะมีสิ่งหนึ่งวางอยู่เสมอ ถึงแม้ว่าบนโต๊ะจะมีอาหารวางอยู่มากมายก็ตาม นั่นเพราะมันเป็นสิ่งที่คุณยายของฉันชื่นชอบมาก นั่นคือ “ส้มปลาน้อย” ตอนเด็ก ๆ ฉันก็ไม่รู้หรอกว่าส้มปลาน้อยที่เห็นทำมาจากอะไร และทำไมต้องมีอาหารชนิดนี้

แต่แล้ววันหนึ่งฉันก็ได้รู้ เมื่อสะดุ้งตื่นขึ้นมาพร้อมเสียงที่ดังมาจากในครัว ฉันเดินงัวเงียลงมาชั้นล่าง เห็นคุณยายกำลังล้างปลาซิว จึงถามคุณยายว่า

“ยายจ๋า ยายทำอะไรอยู่จ๊ะ” คุณยายหันมายิ้มให้ฉันอย่างอบอุ่นพร้อมกับตอบว่า

“ล้างปลาซิว จะเอาไปทำส้มปลาน้อย เขาเอามาฝากหลายกิโลกลัวว่ามันจะเน่าหมด นกรู้ไหมว่าทำไมถึงมีอาหารที่เรียกว่า ส้มปลา เพราะคนสมัยก่อนหาปลามาได้ครั้งละหลาย ๆ ตัว บางครั้งก็กินไม่หมด เลยคิดหาวิธีเก็บรักษา เพราะฉะนั้นการทำส้มปลามันก็คือการถนอมอาหารอย่างหนึ่ง จะได้เก็บไว้กินได้นาน ๆ” พูดจบคุณยายก็หันไปล้างปลาต่อ

“ยายจ๋ายาย ส้มปลาทำยากไหมจ๊ะ” คุณยายหัวเราะออกมาเสียงดังพร้อมกับตอบว่า

“มันไม่มีอะไรยากเกินความสามารถของเราหรอก ถ้าหากเราลองลงมือทำ” หลังจากพูดจบ ท่านก็หันไปหยิบกะละมังใส่ปลาที่ล้างไว้มาวางตรงหน้าฉัน พร้อมอธิบายว่า

“ส่วนผสมในการทำส้มปลา ก็จะมีปลาตัวเล็ก พวกปลาซิว ปลาสร้อย กระเทียม ข้าวเหนียวนึ่งสุกคำนวณปริมาณให้พอดีกับปริมาณของปลา ข้าวคั่ว และเกลือ การทำก็ไม่ได้ยุ่งยากแค่นำปลาที่ล้างแล้วมาคั้นใส่ข้าวเหนียวที่เตรียมไว้ รวมถึงกระเทียม ข้าวคั่ว เกลือจนได้ที่ จัดเก็บใส่กล่องให้มิดชิด วันพรุ่งนี้ก็สามารถรับประทานได้ ส้มปลารับประทานได้ทั้งดิบและสุก” หลังจากคุณยายอธิบายเสร็จ ท่านก็ให้ฉันคั้นจนได้ที่และเก็บใส่กล่อง แค่นี้ก็เสร็จแล้ว

จากการได้ลองลงมือทำส้มปลาแล้ว ฉันเกิดความคิดขึ้นมาว่ามันคือสิ่งที่เราควรจะอนุรักษ์ไว้ให้ลูกหลานเราได้เรียนรู้ เพื่อให้รู้ว่าบรรพบุรุษของเราเติบโตมาพร้อมกับอาหารชนิดนี้

ถึงแม้ว่ากาลเวลาจะเปลี่ยนไป แต่ในปัจจุบันฉันที่ยังคงจดจำสิ่งที่ยายสอนได้เสมอ และในอนาคตฉันก็จะนำเอาความรู้นี้ไปสอนลูกหลานต่อไป

เรื่อง นวพรพรรณ สมบัติภักดีรัตน์

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: