ข่าวที่น่าสนใจ

“งิ้ว” กับ “ชีวิต” ลมหายใจที่เริ่มเลือนลาง

 

การตกผลึกทางวัฒนธรรมถูกประยุกต์ออกมาด้วยลีลาท่าทาง บ่งบอกถึงเอกลักษณ์ของตัวละคร ซึ่งถูกสร้างขึ้นมาจากเรื่องราวอิงประวัติศาสตร์ กลายเป็นศิลปะอีกแขนงงดงามและเกรี้ยวกราดอยู่ในตัว

“งิ้วหรืออุปรากรจีน” มีความโดดเด่นทางด้านเอกลักษณ์ ไม่ว่าจะด้านการแสดงประกอบกับลีลาท่าทางตลอดจนการแต่งหน้าของนักแสดง ที่มีความชัดเจนเฉพาะตัว ด้วยการผลิตออกมาเป็นเรื่องราว โดยอ้างอิงจากพงศาวดารประวัติศาสตร์จีนมาดัดแปลงเป็นบทแสดง รวมทั้งการนำความเชื่อทางประเพณีและศาสนาเข้ามาผสมผสาน

งิ้วหล่อเลี้ยงชีวิต

นายโอวตี๋ ปากน้ำโพ นายหน้าและผู้แสดงงิ้วแต้จิ๋ว จ.นครสวรรค์ เล่าให้ฟังว่า การแสดงงิ้วในประเทศไทยเริ่มต้นตั้งแต่สมัยราชวงศ์โจว (ราชวงศ์จิว) หรือสมัยสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่5 เกิดขึ้น ณ โรงงิ้วในเยาวราชเป็นที่แรก ซึ่งจะมีเพียงไม่กี่คณะที่มาตั้งโรงงิ้วในเมืองไทย แต่ปัจจุบันโรงงิ้วได้เลือนหายไปตามยุคสมัยและปรับเปลี่ยนเป็นการแสดงงิ้วเร่ ซึ่งมีงิ้วแต้จิ๋วมากกว่า 40 คณะ แต่งิ้วไหหลำมีเพียง 3 คณะเท่านั้นในไทย ปัจจุบันประมาณ 20 เปอร์เซ็นต์นักแสดงงิ้วเป็นคนจีนแท้ ประมาณ 30-40 เปอร์เซ็นต์เป็นคนไทยเชื้อสายจีน ส่วนที่เหลืออีก 10 เปอร์เซ็น เป็นวัยรุ่น และคนเวียงจันทน์ตลอดจนคนไทยที่ไม่เรียนหนังสือแล้ว รวมไปถึงคนที่มีฐานะยากจน เพราะการมาอยู่โรงงิ้วนั้นมีข้าวให้กินมีเงินให้ใช้ และได้เที่ยวไปในตัว

“ชาวงิ้วหรือผู้อาศัยอยู่ในคณะงิ้วนั้นจะมีข้าวฟรีให้กินทุกวัน ไม่ว่าจะเป็นต้มข้าวหรือหุงข้าวหม้อใหญ่ ๆ มีที่นอน ช่วงเวลาว่างก็จะฝึกซ้อมร่วมกัน นอนด้วยกัน กินด้วยกัน อยู่ด้วยกันกัน เพราะเราถือว่าทุกคนคือครอบครัว ในการออกงานแต่ละครั้ง คณะงิ้วจะนอนกินที่นั่น พอขึ้นแสดงเสร็จก็จะเป็นการฝึกซ้อมเพื่อแสดงในวันถัดไป ส่วนช่วงกลางวันจะเป็นเวลาในการพักผ่อน หากมีการรับงานต่างประเทศก็จะเป็นโชคดีของคณะงิ้ว เพราะไปแสดงแต่ละครั้งลากยาวเกือบปี ล่าสุดคณะงิ้วไปประเทศมาเลเซีย” นายโอวตี๋ เล่าให้ฟัง

นายโอวตี๋ เล่าต่อว่า เดิมตนเคยขึ้นแสดงงิ้ว แต่ด้วยเหตุผลงิ้วมีรายได้ค่อนข้างน้อย ตนจึงเลิกแสดง อย่างไรก็ตามในปัจจุบันตนได้ผันตัวมาเป็นนายหน้าจัดหาคณะงิ้วไปแสดงยังสถานที่ต่าง ๆ ทั้งในประเทศและต่างประเทศ ซึ่งรายได้ของการแสดงงิ้ว สำหรับคนที่รับบทพระเอกนางเอก ถือว่าคุ้มมีรายได้ต่อคืน

ประมาณ 800-1,000 บาท ซึ่งบางเดือนอาจทำรายได้ถึง 30,000 บาท โดยปกติจะรับงาน 8-12 วัน หากน้อยกว่า 3 วันจะไม่รับงาน เพราะว่าไม่คุ้มค่ากับการเดินทาง

“การแสดงงิ้วจะเป็นอาชีพหลักมากกว่าที่จะเป็นอาชีพเสริม เพราะว่าการแสดงงิ้วต้องใช้เวลาในการฝึกฝน และต้องออกเดินทางไปแสดงนอกสถานที่ กลางคืนเล่นงิ้ว ซ้อมงิ้ว กลางวันนอน ซึ่งการนอนก็จะนอนเสื่อ เปล เต็นท์ ประมาณ 3-4 วัน ก็ต้องย้ายที่แสดงแล้ว” นายโอวตี๋ เล่าเสริม

วันที่งิ้วเลือนลาง

จากเดิมงิ้วแสดงในโรงงิ้ว ทุกวันนี้ต้องตระเวนแสดงในที่ต่าง ๆ แต่ตราบใดศาลเจ้ายังอยู่ งิ้วไม่มีวันหายไป เพียงแต่จะหายใจแผ่วเบาลง คณะงิ้วอาจจะลดลงเรื่อย ๆ จนทำให้ผู้แสดงงิ้วต้องหันไปทำอย่างอื่น การที่เราจะอยู่รอดในยุคสมัยนี้ การแสดงต้องมีการปรับเปลี่ยน งิ้วเริ่มมีการร้องคาราโอเกะ หรือเล่นมายากล เพื่อให้ตื่นตามากขึ้น และในอนาคตต้องมีการปรับเปลี่ยนอยู่เสมอ อย่างไรก็ตาม หากรักที่จะทำในอาชีพนี้ต้องฝึกซ้อมการแสดงด้วยใจ หากฝีมือไม่ดีผู้ว่าจ้างหรือคนชมไม่ชอบพอ งิ้วจะไม่เป็นที่ต้องการ หรือไม่ได้รับการว่าจ้างอีก

อีกทั้งในเรื่องการแสดงนั้นต้องเอาใจใส่ เล่นด้วยใจ และความสามารถที่มี เพราะฉะนั้นเวลาออกหน้าโรงต้องเล่นให้ดี เล่นให้ตามบทบาท หากถูกมองว่าเล่นไม่ดี อาจทำให้ผู้จ้างเลือกการแสดงอื่นแทน นักแสดงงิ้วก็จะตกงาน อย่างไรก็ตาม ในระยะหลังมีการเปลี่ยนแปลงรูปแบบการแสดงหลายอย่างรวมถึงพูดไทยเพิ่มขึ้น เพื่อเป็นการดึงดูดคนเข้ามาดู ตราบใดที่มีศาลเจ้าอยู่ เชื่อว่าในอนาคตการแสดงงิ้วเพื่อบูชาเจ้าจะมีต่อไป ถึงแม้ว่าการแสดงงิ้วอาจจะเลือนราง หรือทิศทางอาจจะหักเห แต่ยังไม่ถึงกับหายไปอย่างแน่นอน

ขณะเดียวกันการแสดงงิ้วเองก็บ่งบอกถึงความเป็นชาติจีนได้อย่างชัดเจน เพราะเนื้อหาทั้งหมดที่นำมาแสดงเป็นประวัติศาสตร์ความเป็นมาของชนชาติจีน ทำให้ชาวจีนรุ่นหลังระลึกถึงบรรพบุรุษสามารถรับรู้เรื่องราวของชนชาติตนแม้เวลาจะผ่านมานานเพียงใด ในปัจจุบันคนจีนหรือคนไทยเชื้อสายจีนมีอยู่มากในประเทศไทย จึงเป็นอีกหนึ่งเหตุผลที่งิ้วจะดำรงอยู่สืบไป

นางสาวสิมาภรณ์ ทุงจันทร์ นิสิตคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ ผังเมือง และนฤมิตศิลป์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม กล่าวว่า เคยชื่นชอบการแสดงงิ้วเมื่อครั้งเป็นเด็ก หากมีงานเทศกาลการแสดงงิ้วจะเป็นที่สนใจของเด็ก ๆ มาก นอกจากการแต่งหน้าและท่วงท่าการแสดงแล้ว น้ำเสียงเป็นส่วนสำคัญในการรับชมงิ้ว แต่ปัจจุบันวัฒนธรรมตะวันตกได้เข้ามา และภาษาอาจเป็นปัจจัยสำคัญในการเลือกชม การแสดงงิ้วจึงเป็นที่นิยมลดน้อยลงไปอย่างมาก รวมถึงตัวของเธอเองด้วย

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: