More
    Saturday, December 4, 2021
    Home สารคดี

    สารคดี

    แรงศรัทธาท่ามกลางธรรมชาติที่เมืองร้อยเอ็ด

    “โห้ สวยขนาดนี้ เราไปอยู่ที่ไหนกันมาเนี่ย” นั่นเป็นคำพูดแรกที่กลั่นออกมาจากความรู้สึก หลังจากที่เราเดินทางมาถึงวัดที่ได้ขึ้นชื่อว่าสวยที่สุด วัดแห่งนี้ตั้งอยู่ที่อำเภอหนองพอก ของจังหวัดร้อยเอ็ด ด้วยทุนสร้างมหาศาลพร้อมกับธรรมชาติที่ยังไม่ถูกทำลายไปมากหนัก วัดแห่งนี้จึงเป็นเหมือนสัญลักษณ์เพื่อตอกย้ำความรุ่งเรืองของร้อยเอ็ดอีกครั้ง เช้าแห่งการเดินทาง แสงยามเช้าของวันใหม่สาดส่องลงมาเป็นสัญญาณเตือนว่า เราและกลุ่มเพื่อนมีนัดสำคัญ เพื่อเดินทางไปที่อำเภอหนองพอก จังหวัดร้อยเอ็ด โดยการเดินทางในครั้งนี้เราตั้งชื่อว่า “ทริปแสวงบุญ” เพราะเราจะพาทุกท่านไปเยี่ยมชมวัดถึงสองแห่งที่ได้ขึ้นชื่อว่าสวยที่สุดในร้อยเอ็ดกันเลยทีเดียว สองข้างทางถูกปกคลุมไปด้วยต้นไม้น้อยใหญ่พริวไหวไปกับสายลมความงามของธรรมชาติสองข้างทางทำให้เราต้องปรับกระจกรถลง ลมธรรมชาติจากนอกรถกระทบเข้ากับใบหน้าทำให้รู้สึกผ่อนคลาย อีกทั้งบรรยากาศกำลังได้ที่พอดี เนื่องจากต้นไม้ที่ขึ้นสองข้างทางบดบังแสงแดดตลอดทางทำให้รู้สึกไม่ร้อนเท่าใดนัก พระมหาเจดีย์ชัยมงคล สถานที่แรกที่เราจะพาเยี่ยมชมนั้นคือ พระมหาเจดีย์ชัยมงคล ชาวบ้านที่นี่เรียกกันว่า วัดผาน้ำทิพย์หรือวัดผาน้ำย้อย สิ่งที่สวยงามนี้ถูกสร้างขึ้นบนยอดภูเขาเขียว แนวเทือกเขาภูพาน ตั้งสง่างามสามารถมองเห็นได้จากระยะไกล...

    เกษตรกรรมทางเลือก ทางออกของเกษตรกร

    การทำเกษตรในอดีตที่ผ่านมานั้น ผู้คนที่ทำอาชีพเป็นเกษตรกร ย่อมได้รับการปลูกฝังว่า ถ้าหากปลูกพืชได้ผลผลิตมากจะนำพาเงินทองให้ไหลมาเทมาอย่างล้นหลาม  นั่นหมายความว่า หากต้องการทำไร่ทำนา เกี่ยวกับการเกษตรให้ได้ผลผลิตอย่างมากถึงที่สุดคงหนีไม่พ้นการใช้ปุ๋ยเคมี เช่นเดียวกับวิถีชีวิตเรา ที่มีคนเคยนิยามเอาไว้ ให้ตัวเราเดินไปบนเส้นแบบนี้ และความสำเร็จจะรอเราอยู่ปลายทาง แต่ในขณะเดียวกันหลายคนอาจรู้สึกว่ายิ่งเดินไปบนเส้นทางนี้เท่าไหร่ก็ไม่ถึงปลายทางสักที  และยิ่งทำให้เกิดหนี้สินเพิ่มขึ้นเรื่อยๆและสุขภาพยังเสียอีกด้วย ในปัจจุบันมีแนวคิดเรื่องเกษตรทางเลือกเข้ามา เป็นการทำเกษตรที่ปราศจากการใช้สารเคมี เน้นการใช้ปุ๋ยคอกหรือปุ๋ยหมัก ซึ่งใช้ธรรมชาติควบคุมไปในตัว  โดยเกษตรทางเลือกมีเป้าหมายในการผลิตอาหารเพื่อดำรงชีวิตมากกว่าการผลิตเพื่อส่งขาย หากเริ่มปลูกพืชที่ปราศจากสารเคมีแรกๆอาจจะยังได้ผลผลิตน้อย  แต่ในอนาคตจะได้รับผลตอบแทนคือ สุขภาพดีทั้งทางร่างกายรวมไปถึงสุขภาพจิตก็ดีตามไปด้วย  เกษตรกรสามารถบริโภคอาหารที่ปลอดสารเคมีตกค้างได้อย่างมั่นใจและอาจจะสร้างรายได้เสริมให้กับครอบครัวได้อีกทาง จุดเริ่มต้นของการทำเกษตรทางเลือก ณ บริเวณบ้านที่เต็มไปด้วยพืชผลทางการเกษตรหลากหลายอย่าง ทำให้บริเวณบ้านดูร่มรื่นสบายตาเพราะเต็มไปด้วยสีเขียวของต้นไม้  เป็นการทำเกษตรแบบไม่ใช้สารเคมีของนายสมควร...

    แม้ไร้ซึ่งสัญชาติ แต่ฉันคือคนไทยคนหนึ่ง

    การอพยพย้ายถิ่นฐานจากบ้านเกิดเมืองนอนไปสู่ดินแดนที่ไม่รู้จัก ผู้คน ภาษา วัฒนธรรมล้วนเป็นสิ่งแปลกใหม่ หลายสิ่งไม่อาจคาดเดา ชีวิตก็เช่นเดียวกัน เมื่อความยากจนข้นแค้น ความลำบากได้ย่างกลายเข้ามา ทุกชีวิตที่ยังไม่หยุดนิ่งยังคงต้องดิ้นร้นหาทางเอาตัวรอด ไม่ต่างจากชีวิตของผู้หญิงคนนี้ หลายสิบปีก่อนที่เธอจะตัดสินใจอพยพจากแผ่นดินแม่ มาสู่บ้านหลังใหม่ที่ไม่คุ้นเคย เธอเป็นเพียงผู้หญิงตัวเล็กๆ ที่ต้องต่อสู้ดิ้นรน เพื่อให้ตัวเองมีชีวิตความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น แม้จะอพยพมาจากประเทศบ้านใกล้เรือนเคียง แต่สำหรับเธอแล้ว มันไม่มีอะไรง่ายเลย หากเปรียบเรื่องราวในชีวิตเป็นการเดินทาง ชีวิตของผู้อพยพคงไม่ต่างจากเรือลำน้อยที่จำเป็นต้องออกจากฝั่ง เพื่อเดินทางไปตามหาฝันที่อาจอยู่อีกฝากฝั่งหนึ่ง แม้จะต้องถูกมรสุม คลื่นลมแห่งความไม่คุ้นเคยโหมกระหน่ำ แต่พวกเขาไม่อาจยอมแพ้กับการเดินทางในครั้งนี้ได้ เพราะนั่นหมายถึงชีวิตทั้งหมดต่อจากนี้ เรือน้อยต้องออกจากฝั่ง หญิงสาวนั่งเหม่อ...

    ‘มันแกวบรบือ’ ในลมฝนแห่งความเปลี่ยนแปลง

    แผงขายมันแกวที่ตั้งเรียงรายอยู่สองข้างทางของถนนสายบ้านไผ่-บรบือ เป็นที่คุ้นตาของผู้คนที่สัญจรไปมาบนถนนเส้นนี้ มีแผงขายมันแกวมากกว่า 50 แผง แต่ในช่วงเทศกาลจะมีมากถึง150 แผง จำนวนแผงที่มากขนาดนี้ทำให้อดสงสัยไม่ได้ว่า ทำไมอาชีพขายมันแกวจึงเป็นอาชีพหลักสร้างรายได้ของคนในพื้นที่มาได้อย่างยาวนาน “มันแกวมาเหลือ เกลือใต้ดินมากมี ผ้าไหมดีมากค่า งามสง่าสวนหนองบ่อ ศักดิ์สิทธิ์พ่อปู่จุมคำ รสหวานล้ำแตงโม” คำขวัญของอำเภอบรบือ จังหวัดมหาสารคาม ยืนยันได้อย่างดีว่า อำเภอแห่งนี้มีพืชเศรษฐกิจสำคัญอย่างมันแกวเป็นเอกลักษณ์ประจำถิ่น เห็นได้จากพื้นที่มากกว่า 2,500 ไร่ เป็นแปลงปลูกมันแกว สร้างอาชีพหล่อเลี้ยงผู้คนมานานกว่า 40...

    “หมู่บ้านผาชัน” มหานทีแห่งชีวิตริมโขง

    มีเหตุผลมากมายให้เราออกเดินทาง ออกไปดูความงดงามของธรรมชาติ ออกไปเรียนวิชานอกห้องเรียนที่ตัวเองไม่เคยรู้และไม่เคยสัมผัสมาก่อน หรือออกไปสร้างเสริมประสบการณ์ใหม่ให้ชีวิตเสมือนการได้พูดคุยแลกเปลี่ยนเรียนรู้เรื่องราวของคนที่ต่างวิถี และการมีโอกาสแบ่งปันเรื่องราวที่ทำให้การเดินทางครั้งนี้เต็มไปด้วยมิตรภาพที่มีความหมาย “ผาชัน” หมู่บ้านที่ผู้คนต่างร่ำลือกันว่าชาวบ้านตั้งแต่บรรพบุรุษมีวิถีชีวิตที่ปักหลักอยู่ตามริมแม่น้ำโขง ข้อมูลที่น่าประหลาดใจนี้นำพาให้เราออกเดินทางมาที่อ.โพธิ์ไทร จ.อุบลราชธานี  จุดมุ่งหมายคือการทำความรู้จักผ่านวิถีผู้คนเหล่านั้น แน่นอนว่าเรากลับมาพร้อมกับบันทึกการเดินทางที่มีเรื่องเล่าสนุกๆไม่ต่างจากบันทึกการเดินทางทั่วไป ต่างกันนิดหน่อยตรงที่มันเป็นการเดินทางที่ไม่ได้พูดถึงแต่เรื่องตัวเอง แต่พูดถึงกลุ่มคนที่มีวิถีชีวิต ความเป็นอยู่ วัฒนธรรมที่ตกทอดมาจากรุ่นสู่รุ่นและประเพณีที่ยังคงดำรงไว้ นับเป็นการเดินทางออกไปข้างนอก แต่ให้ความหมายข้างในที่มีเรื่องราวสวยงามซ่อนอยู่ จากถนนใหญ่ รถกระบะนำทางเราเข้าสู่อ้อมกอดของต้นไม้ ท่ามกลางอากาศที่ร้อนจัด ตลอดสองข้างทางก่อนเข้าหมู่บ้านผาชัน เราจะเห็นต้นไม้ที่มีใบไม้ร่วงหล่นสีน้ำตาลเหลืองแซมสลับกับหญ้าแห้ง แสดงให้เห็นถึงฤดูกาลแห้งแล้งที่กำลังมาเยือนของหมู่บ้านแห่งนี้ เสน่ห์บ้านเรือนของผู้คนแถบริมโขงมักจะมีใต้ถุน และมีเอกลักษณ์แบบไทยโบราณ การได้มาเยี่ยมชมหมู่บ้านผาชัน...

    เปิดฤดูกาล รับลมหนาวที่เขาค้อ

      ทิ้งท้ายฤดูฝนพร้อมต้อนรับลมหนาวในเดือนพฤศจิกายน สายลมเย็นที่พัดมาสัมผัสผิวกาย เหมาะแก่การเปิดหัวใจ พักร่างกาย เก็บกระเป๋าเพื่อรับประสบการณ์จากการเดินทางในช่วงนี้ ถือเป็นการพักผ่อนสมองจากความเหนื่อยล้าได้เป็นอย่างดี ทางเลือกที่น่าสนใจคือการไปรับลมบนภูเขาสูง นั่นคือจุดเริ่มต้นที่ทำให้พวกเรา “กระเป๋าเดินทาง” ได้มายืนอยู่บน “เขาค้อ” ดินแดนแห่งขุนเขาและทะเลหมอก สถานที่ท่องเที่ยวพิเศษชวนต้องมนต์และชวนให้มาสัมผัส กางแผนที่ เขาค้อเป็นอำเภอหนึ่งในจังหวัดเพชรบูรณ์ ตั้งอยู่ภาคเหนือตอนล่าง มีภูเขาน้อยใหญ่ล้อมรอบสลับกับแม่น้ำลำธารป่าไม้สลัดใบ ป่าสน และป่าดิบ อยู่สูงจากระดับน้ำทะเล 1,174 เมตร อากาศเย็นสบายตลอดปี โดยเฉพาะช่วงฤดูหนาวอากาศจะหนาวเย็นกว่าปกติ อุณหภูมิเฉลี่ยอยู่ที่ 20–24...

    “ร่างค่าเทอมระบบเหมาจ่าย” เล็งใช้ปี 2561

      กว่าสองทศวรรษที่มหาวิทยาลัยมหาสารคามไม่ได้ปรับอัตราค่าหน่วยกิตและค่าธรรมเนียมการศึกษา หากเทียบกับค่าครองชีพที่เพิ่มสูงขึ้น ความเจริญก้าวหน้าเริ่มแผ่กระจายไปยังทุกพื้นที่ จากมหาวิทยาลัยที่มีเพียงตึกเรียนไม่กี่ตึกกลับพัฒนาอย่างต่อเนื่อง แตกต่างจาก 20 ปีที่แล้วอย่างเห็นได้ชัด เช่นเดียวกันกับรายรับรายจ่ายของนักศึกษาที่ต้องเพิ่มขึ้นตามความเจริญที่ตามมา หรือแม้กระทั่งมหาวิทยาลัยเองจำต้องปรับตัวเพื่อให้สอดคล้องกับภาระค่าใช้ค่ายในมหาวิทยาลัย และสวัสดิการด้านต่างๆด้วย ระบบเหมาจ่ายคือทางออกของปัญหาการเงิน  กระแสความแตกตื่นในสังคมออนไลน์ได้เกิดขึ้นเมื่อร่างระเบียบมหาวิทยาลัยมหาสารคาม ว่าด้วยการเก็บเงินค่าหน่วยกิต และค่าธรรมเนียมการศึกษาแบบเหมาจ่าย ส่งต่อออกไปจนเมื่อวันที่ 26 สิงหาคมพ.ศ.2559 เมื่อตัวแทนองค์การนิสิตมหาวิทยาลัยมหาสารคามกว่า 50 คน ได้ยื่นหนังสือร้องขอความเป็นธรรมต่อผู้ว่าราชการจังหวัดมหาสารคาม ณ ศาลากลางจังหวัดมหาสารคาม เหตุมาจากนิสิตที่จะเข้าศึกษาในปีการศึกษา พ.ศ.2561 นั้นจะมีค่าหน่วยกิตและค่าธรรมเนียมที่สูงถึง...

    “ถ้ำค้างคาว”  ความกล้าชนะความกลัว 

      หน้าต่างบานแรก แสงแรกของวันใหม่สาดส่องไปทั่วทุกพื้นที่ อาคารสิ่งปลูกสร้างสะท้อนแสงแดดนิด ๆ ตามการดูดกลืนของแสง กระจกด้านในรถสะท้อนให้เห็นภาพวันใหม่ที่เวียนมาถึง ฉันและกลุ่มเพื่อนสาวอีก 4 คน เดินทางมาแสนไกล ผ่านหุบเขาและดินแดนที่แสนสงบ ภาพต้นไม้สีเขียวสดซ้อนทับกับความมืดจากหน้าผา ความตื่นเต้นปนสงสัย นำทางเราให้มาพบกับสถานที่แห่งนี้ “ถ้ำค้างคาว” แหล่งท่องเที่ยวในอุทยานแห่งชาติภูผาม่าน บ้านภูผาม่าน ต.ภูผาม่าน อ.ภูผาม่าน จ.ขอนแก่น เหล่าต้นข้าวเขียวขจีโบกระบำล้อไปกับสายลมอย่างช้า ๆ บนแผ่นดินสีเขียวชอุ่มอันกว้างใหญ่เบื้องหลังคือหน้าผาอันสูงชัน จากระดับพื้นดินประมาณ 100 เมตร...

    “มอเตอร์ไซค์รับจ้าง” อาชีพนี้ที่ผมรัก

    คนที่อาศัยอยู่ประจำแถวซอยศาลากลาง จังหวัดยโสธร คงจะคุ้นตากับชายวัยกลางคนสวมเสื้อกั๊กสีส้ม มีเบอร์ 29 เป็นหมายเลขประจำตัว ทำหน้าที่รับส่งผู้โดยสารให้ไปถึงจุดหมายปลายทาง แต่จะมีอีกสักกี่คนที่รู้ว่า เขาได้พัฒนาชีวิตจากมอเตอร์ไซค์รับจ้างธรรมดา ๆ มาเป็นมอเตอร์ไซค์รับจ้างที่ทุกคนอยากจะเรียกใช้บริการ ด้วยความซื่อสัตย์ ตรงต่อเวลา และการไม่เอารัดเอาเปรียบลูกค้า แถมยังราคาประหยัดอีกด้วย สิ่งเหล่านี้ทำให้ชายผู้นี้ “ไพร–ทองไพร เผ่าเพ็ง” เป็นยิ่งกว่ามอเตอร์ไซค์รับจ้าง “พื้นเพผมเป็นคนอำเภอเมือง จังหวัดยโสธร อดีตผมมีอาชีพทำไรทำนามาก่อน เนื่องจากการทำอาชีพนี้มันก็ขึ้นอยู่กับช่วงฤดูกาล ทำให้ผมอยากจะมีอาชีพเสริม ผมจึงเริ่มหันมาขับมอเตอร์ไซค์รับจ้าง...

    ข่าวน่าสนใจอื่นๆ

    สภาคณาจารย์ มมส. เรียกร้องสวัสดิการให้พนักงานมหาวิทยาลัย

    เมื่อวันที่ 18 กันยายน 2560 ที่ผ่านมา ทางสภาคณาจารย์มหาวิทยาลัยมหาสารคาม (มมส) ได้จัดโครงการประชุมประชาพิจารณ์ในเรื่องที่เป็นปัญหาและเรื่องต้องการความคิดเห็นของประชาคม ที่คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม โดยได้กำหนดมีการเสวนาประเด็นและหัวข้อต่างๆประกอบด้วย เรื่องเงินเดือนพนักงานมหาวิทยาลัยมหาสารคาม เรื่องสวัสดิการของพนักงานมหาวิทยาลัย เรื่องสิทธิประโยชน์ของพนักงานในมหาวิทยาลัย เรื่องกองทุนสำรองเลี้ยงชีพพนักงานมหาวิทยาลัยมหาสารคาม เรื่องร่างพระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) มหาวิทยาลัยมหาสารคาม การบริหารงานให้เกิดความโปร่งใสตามหลักธรรมาภิบาล โดยมีวัตถุประสงค์ 1.เพื่อรับฟังประชาคมปัญหาต่างๆภายในมหาวิทยาลัยมหาสารคาม 2.เพื่อรับฟังความต้องการของประชาคมมหาวิทยาลัยมหาสารคาม 3.เพื่อเสนอแนวทางการแก้ไขปัญหาและความต้องการของประชามคมมหาวิทยาลัยมหาสารคาม ซึ่งมีผู้เข้าร่วมเสวนาประกอบด้วย รองศาสตราจารย์...

    อาสาสมัครผู้เปลี่ยนอคติ HIV

    เมื่อพูดถึงเชื้อไวรัสตัวร้ายชนิดหนึ่งที่เกิดจากพฤติกรรมการร่วมเพศของมนุษย์ ซึ่งได้คร่าชีวิตใครหลายคนไปมากมายคงหนีไม่พ้นเชื้อเอชไอวี (HIV) หรือ โรคเอดส์ แม้ว่าเทคโนโลยีทางการแพทย์ในปัจจุบันจะมีความก้าวหน้ามากเพียงใด แต่ก็ยังมีผู้ที่ติดเชื่อเอชไอวีเพิ่มขึ้นอยู่เรื่อยๆ และยังส่งผลกระทบด้านจิตใจกระทั่งการดำเนินชีวิตในสังคมของผู้ป่วย ที่ถูกสังคมกีดกันในด้านต่างๆ สิ่งเดียวที่จะทำให้พวกเขายังอยากมีชีวิตอยู่คือกำลังใจ เอก (นามสมมติ) หนึ่งในอาสาสมัครที่เข้ามาทำงานจิตอาสาที่ศูนย์บ้านร่มเย็นโรงพยาบาลมหาสารคาม เอกได้ถูกชักชวนมาเป็นแกนนำผู้ติดเชื้อเอดส์ คอยให้ความรู้และปรับเปลี่ยนทัศนคติของผู้ป่วยให้มีกำลังใจในการใช้ชีวิตต่อสู้กับโรคร้ายและสามารถอยู่ร่วมกับคนในสังคมได้ สังคมไม่รังเกียจ นั่นคือแรงจูงใจในการทำงานจิตอาสาของเอก “ที่คนเขารังเกียจเราเพราะเขามีความคิดที่ว่า เป็นเชื้อเอดส์แล้วต้องตาย ทุกวันนี้ไม่ออกไปไหนเพราะกลัวเขารู้และมีทัศนคติที่ไม่ดี เวลากินข้าวก็จะไม่กินกับคนที่ไม่รู้จัก เพราะกลัวเขามีความคิดที่ไม่ดี” เอกเป็นผู้ป่วยติดเชื้อเอชไอวี สาเหตุมาจากการมีเพศสัมพันธ์ที่ไม่ป้องกัน ในตอนแรกนั้นเขาไม่รู้เลยว่าได้ติดเชื้อ จนกระทั่งประสบอุบัติเหตุ โดยแพทย์ที่รักษาบอกกับพี่เอกว่า...

    จากยายสู่หลาน อาหารอีสานที่เรียกว่า “ส้มปลาน้อย”

      ยามเช้าอันแสนอบอุ่นแสงแดดสาดส่องผ่านม่านเข้ามา เจ้านกตัวน้อยตัวนิดต่างส่งเสียงประสานกันอย่างไพเราะ ครู่หนึ่งสายลมพัดผ่านพากลิ่นหอมหวนของอาหารลอยมาชวนให้หิวยิ่งนัก เสียงเรียกจากชั้นล่างเป็นตัวเร่งชั้นดีที่ทำให้ฉันต้องรีบลุกจากเตียงขึ้นมาล้างหน้าแปรงฟัน เพื่อลงไปรับประทานอาหารเช้า ตั้งแต่จำความได้ ชีวิตของฉันทุก ๆ มื้อบนโต๊ะอาหารมักจะจะมีสิ่งหนึ่งวางอยู่เสมอ ถึงแม้ว่าบนโต๊ะจะมีอาหารวางอยู่มากมายก็ตาม นั่นเพราะมันเป็นสิ่งที่คุณยายของฉันชื่นชอบมาก นั่นคือ “ส้มปลาน้อย” ตอนเด็ก ๆ ฉันก็ไม่รู้หรอกว่าส้มปลาน้อยที่เห็นทำมาจากอะไร และทำไมต้องมีอาหารชนิดนี้ แต่แล้ววันหนึ่งฉันก็ได้รู้ เมื่อสะดุ้งตื่นขึ้นมาพร้อมเสียงที่ดังมาจากในครัว ฉันเดินงัวเงียลงมาชั้นล่าง เห็นคุณยายกำลังล้างปลาซิว จึงถามคุณยายว่า “ยายจ๋า ยายทำอะไรอยู่จ๊ะ” คุณยายหันมายิ้มให้ฉันอย่างอบอุ่นพร้อมกับตอบว่า “ล้างปลาซิว จะเอาไปทำส้มปลาน้อย เขาเอามาฝากหลายกิโลกลัวว่ามันจะเน่าหมด...